Anarşizm

Anarşizm « Görüşler ve Doktrinler

Mutlak özgürlüğü savunan akım. Eski Yunanca'da otorite yokluğu anlamına gelen «anarkhia»dan.

Grevci işçiler veya kurallara karşı gelen öğrenciler için bazen, «bunlar anarşist» deniyor. Ama acaba, gerçek anlamda anarşist ne demektir?

Anarşizm XIX. yy.da ortaya çıkan ve her türlü otoriteyi reddederek bireyin mutlak özgürlüğünü savunan bir kuramlar bütünüdür. Yalnız devlet otoritesini değil, partiler gibi siyasî, kilise gibi dinî olan, kısaca, merkezî otoriteye dayanan örgütlenmiş her otoriteyi reddeder, tanımaz. Peki ama, hiç bir makam, herhangi bir buyruk vermeyecekse, insanlar yaşamak için nasıl örgütlenecekler?

Bu soruya anarşistlerin verdiği cevaplar çelişkilidir. Onlar, özgür kalma şartıyla, herkesin katılabileceği bazı topluluklardan söz ederler ve kooperatifleri, işçilerin de yönelime katıldığı fabrikaları buna örnek verirler. Bir anlamda anarşizm sosyalizmin bir başka biçimidir.

Şiddetten Barışçılığa

Anarşizmi benimsemiş olanlara göre toplumu, devrim yaparak değiştirmek gerekir. Anarşistler eylemlerini üç doğrultuda geliştirirler: 1. eğitim ve öğretim. (Bu konuya her zaman büyük önem vermişler ve pek çok «yeni okul» girişiminde bulunmuşlardır); 2. savaş aleyhtarlığı. (1907'de askerlik aleyhtarı uluslararası topluluğu kurmuşlardır); 3. dünyanın her yerinde, sendikacılık eylemlerine öncelik tanımak.

Anarşist askerler, özellikle İspanya'da ve Rusya'da baskıya hedef olmuşlar, buna karşılık olarak, anarşist kuramcılar, terörcü (tedhişçi) eylemleri salık vermişlerdir. Bir örnek gerekirse, Fransa'da Ravachol birçok suikast yaptıktan sonra 1892'de giyotine götürülmüş ve başı kesilmiştir.