Laos

Laos « CIA Operasyonları

1957 ve 1965 yılları arasında, Laos'ta hükümetler çılgın bir hızla birbirinin peşi sıra gelip gitti. CIA'nın desteğiyle her yıl en az bir darbe yapıldı. Sorun, Pathet Lao adlı solcu bir grubun, koalisyon ortağı olabilecek oranda oyunu korumasıydı.

Pathet Lao veya başka bir solcu grup yönetime girecek kadar oy aldığında ya sağcı bir darbe oluyor ya da elveriyorsa gelecek seçimler iptal edilerek parlamento dağıtılıyordu. Seçimler yapıldığı zaman da, CIA seçime hile karıştırıyor, karşıt propaganda kampanyası yürütüyor ve kendi adaylarının seçilmesi için seçmenlere rüşvet dağıtıyordu.

Fakat CIA, yalnızca bu çürük yöntemlere bel bağlamıyordu. 1950'lerin sonlarından başlayarak, Pathet Lao kuvvetlerine saldın amacıyla, paralı askerlerden 40 bin kişilik bir ordu kurdu. Armee Clandestine (Gizli Ordu) diye bilinen bu kuvvetin yansını Taylandlılar, geri kalanını da Tayvan, Güney Kore ve ABD'ye bağımlı öteki ülkelerin vatandaşları oluşturuyordu. Gizli Ordu'nun büyüklüğüne karşın, Pathet Lao, direnmesine yetecek halk desteğine sahipti.

1964'e gelindiğinde, sağcı bir kukla rejimi iktidara getiren bir başka CIA darbesinden sonra, Pathet Lao tümüyle yasal sistemin dışına sürüldü. Onlar da, Laos topraklarında üslenen CIA destekli sabotaj ve cinayet timlerinden endişe duyan komşu Kuzey Vietnam'dan yardım almaya başladı. Pathet Lao kayda değer basanlar elde edince, Amerikan ordusu gizli de olsa doğrudan müdahale etti.

ABD, 1965'ten 1973'e kadar Laos'a iki milyon tonu aşkın bomba attı. Bu, İkinci Dünya Savaşı'nda tüm tarafların attıklarından fazlaydı. Bombardıman o denli canavarcaydı ki, nüfusun dörtte biri mülteci durumuna düştü; binlerce insan bir süre mağaralarda yaşadı.

CIA'nın Laos'taki bu savaşı "gizli" olduğu için, Vietnam Savaşı'na göre çok az dikkat çekti. Gizlilik, savaşa katılan çok sayıda Amerikan askeri için de talihsizlik oldu.

Öldürüldüklerinde, Vietnam Savaşı'nın kayıptan listesine giriyorlardı. Fakat 1975'te Pathet Lao nihayet iktidarı ele geçirince, esir değişimi anlaşması yapılamadı. Çünkü Laos'ta gizli bir savaş yürüttüğümüzü kabul edemezdik.

Laos'ta sağ yakalanan Amerikalıların çoğu, Gizli Ordu'da uyuşturucu kaçakçılığına karıştı. Hâlâ sağ olanları varsa bile, CIA onların varlığını inkâr edecektir.